Tijd vanuit ontwerpperspectief

In eerder onderzoek maak ik onderscheid tussen vier perspectieven van waaruit je kunt ontwerpen: actor perspectief, ruimtelijke perspectief, instrumentele perspectief en tijdsperspectief. Er worden vier ontwerpbare elementen onderkend: artefacten, rollen, ruimtes en tijd (ARRT).

In de bak met boeken voor een euro in één van mijn favoriete boekhandels, kom ik een boek tegen: ‘The Dance of Life. The other Dimensions of Time’ (Hall, 1984), zie bijvoorbeeld de volgende review van dit boek. Mooie vondst. Een antropologisch perspectief op het fenomeen ‘tijd’.

Fascinerend om te lezen. Het springt wat van de hak op de tak, gaat van conceptueel naar voorbeelden uit dagelijkse praktijk. Is afwisselend heel abstract en dan weer zeer concreet. Waarom is het fascinerend? Omdat het vooral laat zien wat voor cruciale rol tijd speelt. Hoe de manier waarop met tijd wordt omgegaan, hoe deze wordt ingedeeld, hoe hierover wordt gesproken, hoe deze wordt gepercipieerd, welk belang eraan wordt gehecht, etc.; dat al die factoren invloed hebben op de manier waarop mensen met elkaar in interactie zijn.

In het onderwijs is de archetypische manier om met tijd om te gaan om alle niet-vakantiedagen, van ongeveer 8 tot 5, maandagen tot en met vrijdagen, in uren te verdelen en in te roosteren. Terwijl een beroep en het aanleren van dit beroep niet synchroon lopen met die tijdsindeling. Er beroepen zijn die seizoenen kennen, 24×7 zijn, in weekenden en vakanties piektijden hebben of waarbij het niet gaat om uren, maar om minuten, of niet om weken, maar eerder om jaren.

Het ritme van het beroepsproces is daarom relevant bij het ontwerpen van een leeromgeving waarin toekomstige beroepsbeoefenaren worden opgeleid. De tijdscultuur van de beroepsgroep is relevant. Het kan hierbij om allerlei aspecten gaan: deadlines, punctualiteit, gangbare piekbelastingen, doorlooptijden, standaard shifts e.d.

Daarnaast kan er in een leeromgeving ook de tijd juist worden gemanipuleerd. Een beroepsproces kan misschien op pauze worden gezet voor een just-in-time kennisintermezzo. Een langdurig beroepsproces kan worden gecomprimeerd, zodat lerenden deze in kortere tijd kunnen overzien. Een handeling die heel snel gaat, kan in slow-motion, al hard-op denkend worden vertraagd, zodat transparant wordt wat een ervaren professional in een split-second doet. Een deadline kan harder of zachter zijn, afhankelijk van de ontwikkelfase van een lerende.

Tijd lijkt een gegeven. Wanneer tijd vanuit het perspectief van het ontwerpen van een beroepsgerichte leeromgeving wordt gehanteerd, dan is deze wel degelijk te ontwerpen. Dan wordt tijd een ontwerpbaar element die invloed heeft op de manier waarop leerprocessen worden uitgelokt.

[IZ]

Advertenties

Een gedachte over “Tijd vanuit ontwerpperspectief

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s